Weryfikacja komunikatu prasowego
Notatka prasowa trafia do kilkudziesięciu redakcji naraz i nie da się jej wycofać. Sprawdzamy liczby, cytaty i porównania ze źródłami, zanim zrobi to dziennikarz.
Co sprawdzamy w komunikacie prasowym
Liczby i statystyki
Udziały w rynku, wzrosty, liczba klientów, wyniki badań. Porównujemy okres, jednostkę i metodę z dokumentem, na którym opiera się zdanie.
Cytaty i przypisania
Czy osoba rzeczywiście to powiedziała, w jakim kontekście i czy stanowisko w podpisie zgadza się z rejestrem lub stroną firmy.
Nazwy, daty i instytucje
Pełne nazwy organów, numery aktów prawnych, daty wejścia przepisów w życie, nazwy partnerów i certyfikatów.
Porównania i superlatywy
„Pierwszy w Polsce”, „największy”, „najszybszy”. Szukamy danych, które pozwalają obronić takie zdanie, albo proponujemy ostrożniejsze.
Dlaczego komunikat prasowy wymaga osobnego sprawdzenia
Komunikat powstaje pod presją czasu i przechodzi przez kilka rąk: autor, przełożony, dział prawny, zarząd, czasem klient agencji. Każdy poprawia swój fragment, a nikt nie sprawdza całości ze źródłami. Liczba z prezentacji zarządu trafia do tekstu bez daty i bez wskazania, skąd pochodzi.
Redakcja, która wyłapie błąd, zwykle nie dzwoni z uprzejmym pytaniem. Pisze sprostowanie, pomija Twój komunikat albo cytuje go razem z poprawką. Nieścisła liczba w notatce o wynikach spółki czy produkcie regulowanym potrafi wywołać zapytania instytucji i pytania analityków.
Fact sprawdza warstwę faktograficzną. Nie piszemy komunikatu za Ciebie i nie udzielamy porad prawnych. Dostajesz listę twierdzeń z werdyktem, źródłem i datą, którą zespół PR i dział prawny mogą przejrzeć w kilka minut.
Jak wygląda sprawdzenie krok po kroku
- 1
Wklejasz notatkę
Cały komunikat, wraz z cytatami i danymi z załączników, w wersji przed wysyłką.
- 2
Wyodrębniamy twierdzenia
Wybieramy zdania, które da się sprawdzić: liczby, daty, cytaty, nazwy i porównania.
- 3
Zestawiamy ze źródłami
Rejestry publiczne, dane urzędowe, raporty, strony instytucji. Każdy werdykt ma datę.
- 4
Dostajesz raport
Lista zdań do poprawy z propozycją sformułowania, które da się obronić, i opcjonalna pieczęć dla opublikowanej wersji.
Dla kogo
- Działy komunikacji i PR spółek, które publikują wyniki, zmiany w ofercie i komunikaty kryzysowe.
- Agencje PR, które chcą pokazać klientowi dowód staranności przed akceptacją i wysyłką.
- Firmy z branż regulowanych: banki, farmacja, energetyka, ubezpieczenia, gdzie liczba w notatce jest przedmiotem zainteresowania instytucji.
- Startupy i firmy technologiczne ogłaszające rundy finansowania, rekordy użytkowników lub współprace.
Przykłady zdań, które wracają w notatkach prasowych
- „Wzrost przychodów o 40 procent”: sprawdzamy, czy porównanie dotyczy tego samego okresu i czy liczba zgadza się ze sprawozdaniem.
- „Lider rynku”: szukamy raportu, który to potwierdza, jego daty, metody i definicji rynku.
- „Zgodnie z nowymi przepisami”: wskazujemy akt prawny, artykuł i datę wejścia w życie.
- „Współpraca z instytutem”: porównujemy z oświadczeniem partnera lub umową, którą można wskazać.
- „Ponad 100 tysięcy użytkowników”: pytamy, jak liczono użytkownika i z jakiego dnia pochodzi dana.
- „Jak powiedział prezes”: zestawiamy cytat z wystąpieniem, wywiadem lub autoryzacją.
Co dostaje zespół PR
Raport ma prostą budowę: cytat z komunikatu, werdykt, źródło, data sprawdzenia i propozycja zdania. Autor poprawia tekst od razu, a osoba akceptująca widzi, które zdania są bezpieczne, a które wymagają decyzji.
Przy cyklicznych komunikatach, takich jak wyniki kwartalne czy raporty branżowe, ta sama lista zdań wraca co kilka miesięcy. Po pierwszym sprawdzeniu wiesz, które sformułowania da się powtarzać, a które trzeba aktualizować, bo dane się zmieniły.
Agencje PR używają raportu jako załącznika do akceptacji. Gdy klient pyta, skąd wzięła się liczba w nagłówku, odpowiedź jest w jednym dokumencie, a nie w korespondencji sprzed tygodnia.
Kiedy sprawdzać komunikat
- Przed wysyłką do mediów, zwłaszcza gdy komunikat zawiera dane finansowe lub wyniki badań.
- Przed publikacją oświadczenia w sytuacji kryzysowej, gdy pośpiech zwiększa ryzyko błędu.
- Po zmianie przepisów lub oferty, gdy stare sformułowania mogły przestać być prawdziwe.
- Gdy dziennikarz lub konkurent zakwestionował konkretną liczbę i potrzebna jest odpowiedź z dokumentem.
Dlaczego to się opłaca
Koszt sprawdzenia jest stały: plan abonamentowy z limitem twierdzeń. Koszt błędu w komunikacie jest nieprzewidywalny i obejmuje sprostowania, godziny zespołu, korespondencję z instytucjami i zaufanie dziennikarzy, którego nie odbudowuje się jedną notatką.
Plany i limity zobaczysz w cenniku. Fragment komunikatu możesz wkleić w demo na stronie głównej, żeby zobaczyć, które zdania wymagają źródła.
Powiązane usługi
Pracę agencji opisujemy na stronie o fact checkingu dla agencji PR. Reklamy i kampanie obsługuje weryfikacja twierdzeń reklamowych, po publikacji pilnuje ich monitoring komunikatów marki, a sprawdzony komunikat możesz oznaczyć pieczęcią zaufania.
Pytania i odpowiedzi
Jak sprawdzić, czy komunikat prasowy jest rzetelny?
Wypisz zdania z liczbami, cytatami i nazwami, a potem znajdź dla każdego dokument pierwotny. Zgodność okresu, jednostki i daty rozstrzyga o wyniku. W Fact robimy to dla całego komunikatu i zapisujemy werdykt.
Czy sprawdzacie cytaty w komunikacie?
Tak. Zestawiamy cytat z wystąpieniem, wywiadem lub autoryzacją i sprawdzamy stanowisko osoby w rejestrze lub na stronie instytucji. Rozbieżności trafiają do raportu jako osobne pozycje.
Czy to zastępuje ocenę prawną?
Nie. Sprawdzamy fakty i źródła, a nie zgodność z przepisami. Raport skraca pracę prawnika, bo każda liczba ma wskazane oparcie albo informację, że go brakuje.
Ile kosztuje weryfikacja komunikatu prasowego?
Cena zależy od planu i liczby sprawdzanych twierdzeń w miesiącu. Plany, limity i rozliczenie roczne są w cenniku, a fakturę VAT dostajesz od razu po płatności.
Czy mogę sprawdzić komunikat tuż przed wysyłką?
Tak. Wstępny przegląd w demo trwa kilka sekund, a raport ze źródłami dla pełnej notatki przygotowujemy w czasie zależnym od planu. Dla pilnych komunikatów kryzysowych warto mieć plan z priorytetem.