Weryfikacja twierdzeń zdrowotnych w reklamie suplementów
Zdanie „wspiera odporność”, „klinicznie przebadany” albo „skuteczny u 9 na 10 osób” musi mieć dokument, który je potwierdza. Sprawdzamy twierdzenia zdrowotne ze źródłami, zanim trafią do reklamy, na opakowanie albo do materiału dla lekarzy.
Co sprawdzamy w twierdzeniach zdrowotnych
Liczby z badań
Odsetek osób, u których produkt zadziałał, wielkość próby, czas badania i grupa kontrolna. Zestawiamy zdanie z reklamy z wynikiem w publikacji lub raporcie badania.
Określenia „klinicznie przebadany”
Czy badanie dotyczy tego produktu i tej dawki, kto je przeprowadził i czy wynik był istotny. Badanie na składniku nie jest badaniem gotowego preparatu.
Hasła o działaniu
Zwroty „wspiera”, „wzmacnia”, „przyczynia się do”. Szukamy oparcia w wykazie dozwolonych oświadczeń albo proponujemy węższe sformułowanie, które da się obronić.
Cytaty ekspertów i rekomendacje
Czy wypowiedź lekarza jest pełna, aktualna i czy osoba naprawdę ma wskazany tytuł oraz specjalizację. Sprawdzamy też, czy cytat nie sugeruje poparcia, którego nie było.
Dlaczego twierdzenia zdrowotne mają osobny rygor
Dla żywności i suplementów obowiązuje rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 o oświadczeniach żywieniowych i zdrowotnych, które dopuszcza tylko hasła z wykazu i wymaga, żeby były oparte na dowodach naukowych. Nadzór nad rynkiem prowadzi m.in. Główny Inspektorat Sanitarny, a reklamy wprowadzające w błąd ocenia także UOKiK.
Fact nie ocenia, czy twoja reklama jest zgodna z przepisami, bo to rola prawnika lub specjalisty ds. regulacji. Pokazujemy, które zdania mają oparcie w dokumencie, a które go nie mają. Dział regulacyjny dostaje listę z werdyktami zamiast całej kampanii do przeczytania od zera.
Jak wygląda sprawdzenie
- 1
Przekazujesz materiały
Tekst reklamy, opis na opakowaniu, stronę produktu lub materiał dla lekarzy, razem z badaniami i dokumentacją, na które się powołujesz.
- 2
Wyodrębniamy twierdzenia
Wybieramy zdania o działaniu, skuteczności, składzie i rekomendacjach, a najbardziej ryzykowne oznaczamy na górze listy.
- 3
Zestawiamy z dokumentami
Każde twierdzenie dostaje werdykt, wskazane źródło, datę sprawdzenia i uwagę, czego brakuje do jego obrony.
- 4
Dostajesz raport
Lista zdań do poprawy z propozycją sformułowania oraz opcjonalna pieczęć zaufania przy opublikowanym komunikacie.
Przykład sprawdzenia
Producent suplementu pisze na stronie: „Skuteczny u 92 procent osób po 4 tygodniach”. W dostarczonym badaniu uczestniczyło 25 osób, 23 zgłosiły poprawę w ankiecie, nie było grupy kontrolnej. 23 z 25 to 92 procent, więc liczba się zgadza. Werdykt brzmi jednak „wprowadzające w błąd”, bo ankieta samooceny bez grupy kontrolnej nie dowodzi skuteczności.
Propozycja poprawki: „23 z 25 uczestników badania pilotażowego zgłosiło poprawę samopoczucia po 4 tygodniach”. Zdanie jest dłuższe i mniej efektowne, ale każde jego słowo ma pokrycie w dokumencie. Drugi typowy przypadek to „klinicznie przebadany”: pytamy, czy badanie objęło gotowy preparat, czy tylko jego składnik.
Dla kogo
- Producenci suplementów diety, kosmetyków i wyrobów promowanych jako zdrowotne.
- Agencje reklamowe i PR przygotowujące kampanie dla branży zdrowia i urody, które potrzebują dowodu staranności dla klienta.
- Apteki internetowe i sklepy z zdrową żywnością, które opisują produkty własnymi słowami.
- Kliniki, centra medyczne i firmy oferujące profilaktykę, na przykład dla pracodawców, którzy organizują wystawianie skierowań na badania pracowników, gdzie opis świadczeń musi zgadzać się z rzeczywistym zakresem.
Co zyskuje zespół
Zamiast spierać się o to, czy hasło „brzmi dobrze”, zespół ma dokument: cytat, werdykt, źródło i datę. Akceptujący kampanię widzi w jednym miejscu, które zdania są potwierdzone, a które zmieniono. Po publikacji monitoring komunikatów marki wskaże twierdzenia, których źródło się zmieniło.
Plany i limity zobaczysz w cenniku. Wybierasz plan według liczby twierdzeń publikowanych w miesiącu, a fakturę VAT dostajesz od razu po płatności.
Powiązane usługi
Liczby w kampaniach opisuje strona weryfikacja twierdzeń reklamowych. Dla branży farmaceutycznej przygotowaliśmy stronę fact checking dla farmacji, a hasła środowiskowe sprawdzamy w usłudze weryfikacji twierdzeń ekologicznych.
Pytania i odpowiedzi
Jak sprawdzić twierdzenie zdrowotne przed publikacją reklamy?
Rozbij hasło na część mierzalną i ogólną. Do każdej znajdź dokument: badanie, wykaz dozwolonych oświadczeń, dokumentację składu. Sprawdź, czy dotyczy tego produktu i dawki. Zdanie bez dokumentu zawęź albo usuń. Fact zapisuje werdykt i źródło.
Czy sprawdzacie zgodność reklamy z przepisami o oświadczeniach zdrowotnych?
Nie udzielamy porad prawnych. Sprawdzamy, czy twierdzenie ma oparcie w dokumencie. Raport z werdyktami przekazujesz prawnikowi lub specjaliście ds. regulacji, a jego praca jest krótsza, bo źródła są już zestawione.
Czy ocenicie jakość badania klinicznego?
Sprawdzamy, czy zdanie w reklamie zgadza się z wynikiem opisanym w badaniu: liczba osób, odsetek, okres, grupa kontrolna. Nie zastępujemy recenzenta naukowego i nie oceniamy metodologii poza tym, co wynika z dokumentu.
Ile kosztuje sprawdzenie twierdzeń zdrowotnych?
Zależy od planu i liczby twierdzeń. Plan Start kosztuje 199 zł netto miesięcznie, Marka 649 zł, a Enterprise zaczyna się od 2 490 zł. Plan roczny jest tańszy o połowę. Szczegóły są w cenniku.
Czy agencja może sprawdzać kampanie dla wielu klientów z branży zdrowia?
Tak. Plany Marka i Enterprise pozwalają prowadzić wielu klientów w jednym koncie. Każdy ma własne werdykty i pieczęć, a agencja pokazuje klientowi dowód staranności dla każdego hasła.